ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ‘ਯੁੱਧ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ’ ਅਭਿਆਨ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ’ਤੇ ਵੀ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਈ ਲੋਕ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਦਲਦਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਸਧਾਰਣ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ (ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸ਼ੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਇਕ ਸਥਿਰ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ,
“ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ ’ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤਾ।”
ਇਲਾਜ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਬਦਲਾਅ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ, ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ, ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਅਤੇ ‘ਯੁੱਧ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ’ ਅਭਿਆਨ ਤਹਿਤ ਮਿਲੀ ਪੁਨਰਵਾਸ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਨਵਦੀਪ ਕੁਮਾਰ (ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਲਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਘਰ ਦੇ ਝਗੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੂਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ,
“ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਸਹੀ ਰਾਹ ’ਤੇ ਲਿਆਇਆ।”
ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਵਾਸ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗੁਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਹੈ। ਨਸ਼ੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ, ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅੱਜ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਹਤ ਸੁਧਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੁਨਰਵਾਸ, ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਰਿਕਵਰੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ
ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨੌਕਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਕਵਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਥਿਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ,
“ਕਦੇ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ‘ਯੁੱਧ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ’ ਅਭਿਆਨ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਰਿਕਵਰੀ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।
