ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀਜ਼ਾ ਨਿਯਮ ਕੀਤੇ ਸੌਖਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਘਟਾਈਆਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਛੋਟੇ ਕੀਤੇ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੁੱਖ ਵੀਜ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 13 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 9 ਅਤੇ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 49 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 23 ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੀਜ਼ਾ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ 65 ਤੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਰਜ਼ੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਔਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ, ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੁਖਾਲੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਤਰਾਲਾ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਵੀਜ਼ੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਟੂਰਿਸਟ ਵੀਜ਼ੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਵੀਜ਼ਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਵੀ-1 ਅਤੇ ਵੀ-2 ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੀ-1 ਵੀਜ਼ਾ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਾਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕੋਰਸ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਲਈ ਵੀ-2 ਵੀਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਇੱਕ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵੀਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਬੀ-1 ਅਤੇ ਬੀ-2 ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀ-1 ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਬੀ-2 ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਈ-ਵੀਜ਼ਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵੀਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀਜ਼ੇ ਨੂੰ ਐੱਸ-1 ਅਤੇ ਐੱਸ-2 ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਕੂਲੀ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਐੱਸ-1 ਵੀਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਪੀਐੱਚਡੀ, ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਐੱਸ-2 ਵੀਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 'ਸਟੱਡੀ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਲਟੀਪਲ ਐਂਟਰੀ ਵੀਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀਜ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ 22 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 13 ਅਤੇ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ 63 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 49 ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ

• ਮੁੱਖ ਵੀਜ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 13 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 9 ਅਤੇ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 49 ਤੋਂ 23 ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ
• ਵੀਜ਼ਾ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 65 ਤੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟਾਈ
• ਟੂਰਿਸਟ ਵੀਜ਼ੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਵੀਜ਼ਾ' ਕੀਤਾ ਗਿਆ
• ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ
• ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵੀਜ਼ੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ