ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹਲਚਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਦੂਤ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਚਰਚਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਾਕਡਾਊਨ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਾਲਾਤ ਕਿੰਨੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਜੰਗ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਡੀ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪੱਖੋਂ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਧਯਸਥ ਭੂਮਿਕਾ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਉਮੀਦਾਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਲਾਤ ਅਜੇ ਵੀ ਤਣਾਭਰੇ ਹਨ। ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਿੱਟਪੁੱਟ ਝੜਪਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇਗਾ, ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਤੁਰੰਤ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਧਯਸਥ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਟਿਕਾਊ ਹੱਲ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਰਹੇਗਾ।
