ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੈਂਹੂ ਖਰੀਦ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਓਲਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਫਸਲ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਖਾਦ ਨਿਗਮ (FCI) ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਨੇ ਇਸ ਛੂਟ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਸਿਕੁੜੇ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਦਾਣਿਆਂ ਅਤੇ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਚਮਕ ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
FCI ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਚਮਕਹੀਣ ਦਾਣਿਆਂ ਅਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਸਿਕੁੜੇ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੱਦ 50 ਅਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਓਲਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੱਧ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.30 ਲੱਖ ਏਕੜ ਫਸਲ ਓਲਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਿਰਦਾਵਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟਣ ਕਰਕੇ ਖਰੀਦ ਏਜੰਸੀਆਂ ਗੈਂਹੂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਚਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਾਦ, ਨਾਗਰਿਕ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਪੰਜਾਬ ਭੇਜੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਗੈਂਹੂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੈਂਹੂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟਣ, ਸਿਕੁੜਣ ਅਤੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਓਲਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ FCI ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਸਿਕੁੜੇ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਦਾਣਿਆਂ, 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਚਮਕ ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੀਮਤ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਖਰਾਬ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਖਰਾਬ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਦੇਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
