ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ’ ਤਹਿਤ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਹੈਲਥ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਪ 10 ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 2,44,468 ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਜਾਂ ’ਤੇ ₹316.50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਰਚੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾਇਲਿਸਿਸ, ਹਾਰਟ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ, ਨੀ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ, ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਸਟੇਟ ਹੈਲਥ ਏਜੰਸੀ (ਐਸਐਚਏ), ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਹੀਮੋਡਾਇਲਿਸਿਸ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ 1,87,656 ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ₹30.65 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹਰ ਵਾਰ ਇਲਾਜ ਦਾ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨੀ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੱਕ ਇਲਾਜ
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 17,698 ਗਾਲ ਬਲੈਡਰ ਦੀ ਲੈਪਰੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 10,751 ਟੋਟਲ ਨੀ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਸਰਜਰੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 9,317 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਡਿਲੀਵਰੀਜ਼ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਹਾਰਟ ਪੇਸ਼ੈਂਟਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਹਾਰਟ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ 8,734 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੀਟੀਸੀਏ ਦੇ ਨਾਲ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 554 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਬਾਈਪਾਸ ਗ੍ਰਾਫਟਿੰਗ (ਸੀਏਬੀਜੀ) ਸਰਜਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਰੀ ਜਾਨ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਪੈਸਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਅਤੇ ਹਿਪ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ 5,770 ਪੀਸੀਐਨਐਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2,247 ਲੋਅਰ ਯੂਰੇਟਰ ਸਰਜਰੀਜ਼ ਵੀ ਕਵਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 911 ਸੀਮੈਂਟਲੈੱਸ ਟੋਟਲ ਹਿਪ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਸਰਜਰੀਜ਼ ਅਤੇ 830 ਰੈਡੀਕਲ ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰਜ਼ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੈਲਥ ਸਕੀਮ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਦੇ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਇਲਾਜ ਨੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਵੇ, ਨੀ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੋਵੇ, ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਰਟ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲਾ ਮਰੀਜ਼—ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਬਣੇ।
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ’ਤੇ ਫੋਕਸ
ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਹੈਲਥ ਸਿਸਟਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ’ਤੇ ਫੋਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕਣ।