ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ SBI ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ 3,897 ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ’ਤੇ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਇਸ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ, ਈਮੇਲ, ਘਰ ਦੇ ਪਤੇ ਅਤੇ ਲੋਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੇਰਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ SBI ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ OTP, ATM PIN ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਕੇ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਆਪਣਾ OTP, PIN ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ।
ਜੇਕਰ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਕਾਰਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਗਾਹਕ ਦੀ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਗਾਹਕ ਖ਼ੁਦ OTP ਜਾਂ PIN ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਯਮ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਠੱਗੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ 1930 ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ cms.rbi.org.in ਰਾਹੀਂ RBI ਦੇ ਲੋਕਪਾਲ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।