ਸੀਬੀਐੱਸਈ ਵੱਲੋਂ 9ਵੀਂ-10ਵੀਂ ਲਈ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਕੋਰਸ ਲਾਜ਼ਮੀ, ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਐਲਾਨੇ
ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਨੇਮ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਛੋਟ ਵੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (ਸੀਬੀਐੱਸਈ) ਨੇ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਉਲੀਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਨੌਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣਗੀਆਂ, ਜਿਹੜੇ ਅਗਲੇ ਵਰ੍ਹੇ 2027-28 ਦੌਰਾਨ ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਬੈਚ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਪ੍ਰਗਿਆ ਐੱਮ. ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਵੀਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਨੌਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਆਰ-1, ਆਰ-2, ਆਰ-3) ਸਮੇਤ ਹਿਸਾਬ, ਸਾਇੰਸ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ੇ, ਕਲਾ, ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ 57 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਹਿੱਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ਾ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਰਕੂਲਰ ਰਾਹੀਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਤੈਅ 'ਇੰਡੀਵਿਜੁਅਲਜ਼ ਇਨ ਸੋਸਾਇਟੀ' ਅਤੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਥਿੰਕਿੰਗ ਦਾ ਮੋਡੀਊਲ ਇਸ ਸਾਲ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬੈਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁਖੀ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਵਿਸ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ' ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ 22 ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 22 ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ, ਏਆਈ, ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ, ਪ੍ਰਚੂਨ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਦਾ ਪਰਚਾ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪਾਸ ਹੋਣ 'ਤੇ ਐੱਨਐੱਸਕਿਊਐੱਫ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮਿਲੇਗਾ।
ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਤੀਜਾ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਅੰਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁੱਲ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ 80 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਅਤੇ 20 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚੋਂ 9 ਅੰਕ ਲਏ, ਤਾਂ ਕੁੱਲ 33 ਨੰਬਰ ਬਣਨ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਾਇੰਸ, ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਅੰਦਰ ਪਾਸ ਹੋਣੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੇ 22 ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਰਚਾ ਪਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅੰਕ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਏ ਪਰਚੇ ਦੀ ਥਾਂ ਗਿਣ ਲਏ ਜਾਣਗੇ। ਪਰ ਇਹ ਲਾਭ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕ ਰਹਿ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਵੱਖਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਸਕੇਗੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ (ਸੀਡਬਲਿਊਐੱਸਐੱਨ) ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਚੁਣਨ ਦੀ ਰਿਆਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ
- ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਬੈਚ ਲਈ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਜਾਂ ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਇਆ।
- ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਕੂਲੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੰਕ ਲੈਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ।
- ਹਿਸਾਬ, ਸਾਇੰਸ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨੰਬਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅੰਕ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।
- ਨੌਵੀਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਏਆਈ ਮੋਡੀਊਲ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦਸਵੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਇਹ ਨੇਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
