ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕੰਮ? ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਟੀ., ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਦਲਦੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਵਰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਮੋਟਾਪਾ, ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ, ਹਾਈ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਚਾਨਕ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਘੰਟੇ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਡੈਸਕ ’ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਡੈਸਕ ਜੌਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖਣ ਧਿਆਨ

1. ਹਰ 30 ਤੋਂ 60 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠੋ

ਡੈਸਕ ਜੌਬ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਰ 30 ਤੋਂ 60 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੈਰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚੋ। ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਲਿਫਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਲਈ ਕੱਢੋ।

2. ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੋ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਹਰ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਬਿਸਕੁਟ ਵਰਗੇ ਸਨੈਕਸ ਖਾਣ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਪਲੇਟ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੋ। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲਈ ਦਾਲਾਂ, ਅੰਡੇ, ਚਿਕਨ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭੂਰੇ ਚੌਲ, ਓਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਫਾਈਬਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ, ਫਲ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨੈਕਸ ਜਾਂ ਗਿਰੀਦਾਰ ਵੀ ਰੱਖੋ।

3. ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਕਰੋ

ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰਾਤ 7 ਤੋਂ 9 ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਸਕ੍ਰੌਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਨੀਂਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਅਸਰ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

4. ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹੋ

ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੋਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਉਮਰ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਡੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਭਾਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹੋ।

5. ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਓ ਤਰਜੀਹ

ਕੰਮ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ, ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕੋ ਨਾ।

ਦਫ਼ਤਰ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ ਅਹਿਮ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੁਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਡੈਸਕ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬੇਲੋੜਾ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਰਪਿਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਿਹਤ ਕੈਂਪ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਉਣਾ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਪਡੇਟ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਹੌਲ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਣ।