ਧਨਤੇਰਸ ’ਤੇ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਇੰਝ ਬਚਾਓ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ, ਸਮਝੋ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ

ਧਨਤੇਰਸ ’ਤੇ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣਾ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਸ ਦਿਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅੰਗੂਠੀ, ਚੇਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਹਿਣੇ। ਪਰ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ 22 ਜਾਂ 24 ਕੈਰੇਟ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਾਅ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਊਲਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਫਾਈਨਲ ਬਿੱਲ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚਾਰਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਿਊਲਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਸੂਲਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੈਅ ਰਕਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਚਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਧਨਤੇਰਸ ’ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ?

ਜਿਊਲਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਵਸੂਲਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ: ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੈਅ ਚਾਰਜ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਊਲਰ ਹਰ ਗ੍ਰਾਮ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਤੈਅ ਰਕਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ 300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ 8 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੱਲ 2,400 ਰੁਪਏ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ: ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨ ਲਓ, 8 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 40,000 ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਊਲਰ 12 ਫੀਸਦੀ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ 4,800 ਰੁਪਏ ਵਾਧੂ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ।

ਇੱਕੋ ਗਹਿਣੇ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ 2,400 ਰੁਪਏ?

ਮੰਨ ਲਓ ਤੁਸੀਂ 8 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਾਅ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਲਈ 50,000 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 8 ਗ੍ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 40,000 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਦੋਵਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਸਮਝੋ।

ਖਰਚੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾਤੈਅ ਚਾਰਜ12% ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ

ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ

₹40,000

₹40,000

ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ

₹2,400

₹4,800

ਕੁੱਲ ਰਕਮ (GST ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ)

₹42,400

₹44,800

ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ 2,400 ਰੁਪਏ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਾਅ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਝੋ।

ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਘਟਾਉਣ ਦੇ 5 ਤਰੀਕੇ

1. ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੀਮਤ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛੋ

ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਿਊਲਰਾਂ ਦੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਰੇਟ ਅਤੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਓ।

2. ਤੈਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਲੇ ਚਾਰਜ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ

ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਾ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਕਿੰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰੋ।

3. ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਬਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਚੁਣੋ

ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕ ਕਾਰੀਗਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ’ਤੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਮਕਸਦ ਘੱਟ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਦੇ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਬਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

4. ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਆਫ਼ਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਓ

ਧਨਤੇਰਸ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਜਿਊਲਰ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ’ਤੇ ਛੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਦੇਖ ਕੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਛੋਟ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਬਿੱਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

5. ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਵੇਂ ਗਹਿਣੇ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ਮੰਗੋ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੋਨਾ ਦੇ ਕੇ ਨਵਾਂ ਗਹਿਣਾ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਿਊਲਰ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਉਸ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਟੌਤੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਹਿਣੇ ਦੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿਸਾਬ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।

ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿੱਲ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਪੇਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਵਜ਼ਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਗੋਲਡ ਰੇਟ, ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ, ਵੇਸਟੇਜ ਅਤੇ GST ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਹਿਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀਰਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ’ਤੇ BIS ਹਾਲਮਾਰਕ ਅਤੇ ਛੇ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ HUID ਨੰਬਰ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਬਿੱਲ ’ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 3 ਫੀਸਦੀ GST ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ’ਤੇ ਛੋਟ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫਾਈਨਲ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।