ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ’ਚ ਚੱਕਰਵਾਤ ‘ਦਿਤਵਾਹ’ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਗਰ ਬੰਧੂ’

28 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ‘ਦਿਤਵਾਹ’ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫ਼ੌਰੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਗਰ ਬੰਧੂ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਲੰਬੋ, ਬਦੁੱਲਾ ਅਤੇ ਕੈਂਡੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਨੁਰਾ ਕੁਮਾਰਾ ਦਿਸਾਨਾਇਕੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੇਂਦਰ (DMC), ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ 28 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 69 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ 34 ਵਿਅਕਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ 46 ਮੌਤਾਂ ਤੇ 23 ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 56 ਮੌਤਾਂ ਤੇ 21 ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 44,000 ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ DMC ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ 61,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ 2,19,286 ਲੋਕ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਾਰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਪੁੱਜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ 28 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 266 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਹਤ ਸ਼ੈਲਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵੱਲੋਂ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੇ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਗਰ ਬੰਧੂ’ ਆਰੰਭ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਵਿਕਰਾਂਤ (INS Vikrant) ਅਤੇ ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਉਦੈਗਿਰੀ (INS Udaygiri) ਰਾਹੀਂ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਉਤਾਰੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ "ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਗਰ ਬੰਧੂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਅਤੇ ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਉਦੈਗਿਰੀ ਨੇ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿਖੇ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਦਦ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਇਸ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਲ (NDRF) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੋਲੰਬੋ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ 75ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਲੀਟ ਰਿਵਿਊ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੋਲੰਬੋ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇਹ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ‘ਗੁਆਂਢੀ ਪਹਿਲਾਂ’ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ‘ਵਿਜ਼ਨ ਮਹਾਸਾਗਰ’ (Vision MAHASAGAR) ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਫ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਭਾਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਟੀਮਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ।

ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ

• ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਵਾਤ ‘ਦਿਤਵਾਹ’ ਕਾਰਨ 69 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 34 ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
• ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ 61,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ 2,19,286 ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
• ਭਾਰਤ ਨੇ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਗਰ ਬੰਧੂ’ ਤਹਿਤ ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਵਿਕਰਾਂਤ ਅਤੇ ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਉਦੈਗਿਰੀ ਰਾਹੀਂ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਭੇਜੀ।
• ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 266 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ 28 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਐਲਾਨੀ।